E-mail
Reisverslag 2013

"Een kroontje op het werk van Ikusasa"

"Het is een klein kroontje op ons werk", zegt Ria Westerbeek, de voorzitter van de Stichting Ikusasa. Deze stichting biedt schoolkinderen in Zuid-Afrika financiële ondersteuning en in dat land wordt "Ikusasa Kids" opgericht die in navolging van het Nederlandse systeem sponsors gaat zoeken om kinderen te kunnen helpen. De organisatie in Zuid-Afrika is vergelijkbaar met die in Nederland, maar beide stichtingen zijn zelfstandig en niet van elkaar afhankelijk. Het zijn twee zusjes die beiden zelf verantwoordelijk zijn voor het eigen werk.
"Het is onze droom dat het land zelf ook kinderen opvangt", vertelt Ria die begin dit jaar samen met haar man voor de elfde keer namens Ikusasa Zuid-Afrika heeft bezocht. De stichting is in 2003 begonnen en bestaat nu dus tien jaar. Naar aanleiding van dat jubileum heeft een christelijke Zuid-Afrikaanse tv-zender een opname over het bezoek van Ria en Luc gemaakt. De uitzending werd afgesloten met een uitspraak van Ria: "Met een arm om je schouder schijnt de zon pas echt. Aandacht is geen luxe, maar een mensenrecht".
Met de bijdragen van de sponsors in Nederland helpt Ikusasa nu 215 kinderen, 57 van het Coronation Training Centre voor gehandicapte kinderen en 158 van MES (grote maatschappelijke organisatie te Johannesburg.Om allerlei redenen zijn in totaal 26 kinderen uitgeschreven, van wie zeventien in Soweto. Sommigen zijn geslaagd op school, één kind werd doodgestoken en een groep kinderen is gewoon vertrokken. Het is normaal dat mensen in Zuid-Afrika vaak verhuizen vanwege huurachterstand, familieruzies of buurtproblemen. "Arme mensen blijven niet lang op één plek. Het gebeurt ook dat kinderen worden uitgeleend aan familie, die dan op deze manier een hogere kinderbijslag ontvangt. En soms gaat het financieel beter met een gezin dat dan geen hulp van de stichting Ikusasa meer nodig heeft", verklaart Ria.

Tijdens de eerste week van hun verblijf in Zuid-Afrika heeft Ria veel overleg gevoerd met MES en scholen en kinderen bezocht. Luc heeft toen in het Lufunoni-huis gewerkt. Hij heeft daar samen met vier mannen een dak gerepareerd. Bij regen bleef water op het dak staan, waardoor er lekkages ontstonden. Luc heeft samen met hen het dak schuin gelegd. Toen het werk klaar was, kregen ze een certificaat. De mannen vonden dat ze veel hadden geleerd.
Grote groepen kinderen hebben schoolspullen gekregen en Ria heeft ook kinderen individueel gesproken. Een meisje was heel verdrietig en toen bleek dat ze het thuis heel moeilijk heeft: vader overleden en moeder kijkt niet naar haar om. Een ander meisje vertelde dat ze het schoolbord niet zo goed kan zien. Ze had daardoor ook niet zo’n goed rapport. Ze krijgt nu een bril van 75 euro die door Ikusasa wordt betaald.
Ook bleek dat er meer en beter moet worden samengewerkt tussen scholen en MES. Bij haar bezoek ontdekte Ria dat twee
kinderen er wel heel armoedig bijliepen ondanks de verstrekking van nieuwe schooluniformen. Ook de school had deze kinderen een uniform gegeven! Waarschijnlijk hebben gezinnen die uniformen verkocht om aan geld te komen. Daarom is nu de afspraak gemaakt dat de school het uniform betaalt en de stichting Ikusasa het schoolgeld voor haar rekening neemt.Bij een bezoek aan het hospitaal van MES heeft Ria de medische apparatuur overhandigd die Ikusasa in Nederland had gekregen. "Ze waren er zo blij mee! Het personeel bleef de elektronische bloeddrukmeter bij elkaar uitproberen", vertelt Ria die samen met de zieken en ouderen gebak en drinken kreeg als dank voor de nieuwe spullen.
Op een donderdagavond zijn Ria en Luc met de mensen van MES in de straten van Johannesburg soep en brood gaan uitdelen en bezochten ze een niet meer gebruikte kerk waar vluchtelingen uit Zimbabwe zaten. "Het was indrukwekkend, maar ook om moedeloos van te worden. In Zuid-Afrika leven acht miljoen illegale mensen zonder papieren. Tel daarbij de werklozen op (ruim 40% van de bevolking) van wie velen onder de armoedegrens leven".
"Het voelde alsof wij door een hel liepen. Links en rechts lagen mensen. Ik zag een hoopje vuil – dacht ik – maar opeens hoorde ik een stem: ik heb honger.... Maar de man ging geen soep en brood halen. Waarschijnlijk was hij bang dat hij zijn plekje zou kwijt raken of had hij geen kracht om op te staan. Iemand riep: geef mij geld en een baan. Een man uit Malawi vertelde dat hij acht jaar geleden naar Zuid-Afrika was vertrokken om geld te verdienen voor zijn gezin met drie kinderen. Hij vond geen baan en leeft op straat. Terugkeren naar zijn gezin gaat niet, omdat hij geen geld heeft. Toen iemand van MES hem vroeg of hij een droom had, begon hij heel hard te huilen. Hij zei: Ik kan niet meer dromen. Als ik geen eten van de kerken of van MES krijg, dan weet ik niet of ik nog zou leven."
Na tien dagen zijn Ria en Luc naar het Coronation Training Centre gegaan. Luc heeft daar een grote vitrinekast gemaakt, waarin lijsten en mededelingen van de school kunnen worden gehangen. Ria heeft school- en huisbezoeken afgelegd en dankzij de gift van een sponsor voor een jongetje, George, kleren gekocht: een trainingspak, ondergoed, jas en schoenen.
"We konden veel kopen voor weinig geld. Je zag de oogjes van dat jochie gaan tintelen. Hij wist niet hoe hij het had", vertelt Ria. "De volgende dag stond hij bij de dagopening van z’n school in de rij en trok hij stiekem z’n rits een beetje naar beneden om mij te laten zien wat hij aan had. Dat was een heel leuk moment".
Ikusasa blijft betrokken bij het Lufunoni Home van MES en blijft helpen bij het opknappen van het gebouw. De ongehuwde moeders die er met hun kinderen woonden, zijn vertrokken. Twee meisjes hebben nu een baan en drie meisjes zijn terug gegaan naar hun geboortestreek. Dit project kostte teveel geld en daarom is er een andere oplossing gekomen in de vorm van een samenwerkingsverband met St Peter Child Care. Dit alles is in goed overleg gegaan met Ikusasa.
St Peter Child Care wil er maximaal zes weeskinderen in gezinsverband onder leiding van een zorgmoeder huisvesten. De ouders van deze weeskinderen zijn allemaal overleden aan aids. Het Lufunoni Home zelf blijft van MES. St Peter Child Care is een christelijke organisatie die in 2000 is gesticht door leden van de St. Peter’s by the Lake Community Church (Parkview), een onderdeel van de Lutherse Kerk in Zuid-Afrika. Ze ondersteunt op dit moment met een groep vrijwilligers, de hulp van een betaalde projectmanager en een buschauffeur zeven pleeggezinnen met zeven pleegmoeders en 25 weeskinderen. Ikusasa is bij deze verandering van het Lufunoni Home in een pleegzorghuis betrokken en gaat de kinderen ondersteunen.
Tijdens hun verblijf in Zuid-Afrika hebben Ria en Luc Westerbeek met een aantal gehandicapte kinderen ook de leden van de Zuid-Afrikaanse gospelgroep Ikusasa ontmoet. De groep treedt van 21 februari tot en met 28 april op in Nederlandse theaters en komt in april ook naar Nieuwegein. Ikusasa betekent ‘toekomst’ in de Zulu-taal. Verhalen en toekomstdromen van jongeren vormen de inspiratiebron voor deze productie. De show is een kleurrijke mix van het spetterende muziek- en dansleven dat Zuid-Afrika rijk is; van traditionele Gospel tot African house.
Een groep van vijftien zangers dansers, acteurs en musici neemt de bezoekers mee naar het bruisende "Alexandra", één van de grootste townships van Johannesburg (uit deze townships heeft de stichting ook kinderen in haar project). Daar probeert een nieuwe generatie een bestaan op te bouwen en dromen waar te maken. Ze bieden een kijkje in het leven van de bewoners van 5th Street en tonen verschillende muziek- en dansstijlen, maar ook met de karakters en verhalen daarachter.
Theater Ikusasa in Zuid-Afrika heeft niets met de Stichting Ikusasa in Nederland te maken. Ze hebben goede contacten en toevallig dezelfde naam; meer niet. Speeldata en een filmpje van de repetities in Johannesburg staan op www.ikusasa.com . Meer over de Stichting Ikusasa is te vinden op http://www.ikusasa.nl.

 

S5 Box